تعیین قیم

مراحل تعیین قیم (نصب قیم)

تعیین قیم

در این نوشتار ابتدا تعریفی از قیم خواهد شد و سپس به بیان شرایط قیم و افراد دارای صلاحیت و روشهای تعیین قیم و.. خواهیم پرداخت :

مطابق قانون و رویه دادگاه ها تمام افراد (چه دختر و چه پسر) کمتر از ۱۸ سال تمام شمسی حق تصرف و مداخله در امور مالی را ندارند، به تغییر حقوقی رشید محسوب نمی شوند و همینطور پسران کمتر از ۱۵ سال و دختران کمتر از ۹ سال تمام در امور غیرمالی نیازمند سرپرست هستند و طفل محسوب می شوند.

از طرفی تمام افرادی که توانایی ذهنی اداره اموال را ندارند (سفیه ومجنون) نیازمند سرپرستی هستند.

به همه کسانی که در بالا شرایطشان ذکر شده محجور گفته می شود.

ولی قهری کیست؟
پدر و یا جد پدری ( پدربزرگ پدری ) سرپرست طفل، غیر رشید یا مجنون هستند و یا وجود آنها نوبت به قیم نمی رسد؛ بنابراین وقتی قیم تعیین و نصب می شود که پدر یا پدر بزرگ پدری زنده نباشند.

هرکدام از پدر یا جد پدری در زمان حیات می تواند برای بعد از خود و سرپرستی کودک و مجنون وصی مشخص کند؛ در این صورت نیز تا زمانی که وصی باشد نوبت به قیم نمی رسد.

به عبارت دیگر مادامی که پدر، جد پدری یا وصی منتخب آنها باشد قیم تعیین نخواهد شد و با عدم وجود آنهاست که نوبت به نصب قیم (سرپرست قانونی) می رسد.

مطابق ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی اصلاحی ۱/۳/۱۳۷۹ اگر ولی قهری مراعات مصلحت طفل را نکند، به درخواست یکی از بستگان طفل و اثبات آن، دادگاه ولی قهری را عزل می کند و به جای آن قیم تعیین می کند.

توجه باید داشت که اگر ولی قهری ( پدر یا جد پدری ) بیمار باشند یا باتوجه به کهولت سن قادر به اداره امور محجور نباشد، دادگاه پس از تشخیص، فردی را به عنوان امین همراه ولی قهری خواهد کرد.

برای چه کسانی قیم تعیین می شود (قیم محجور)؟
برای همه افراد کمتر از ۱۸ سال تمام، مجانین و کسانی که توانایی ذهنی اداره اموال ندارند.

چه کسانی می توانند قیم باشند و اولویت با چه کسی است (شرایط قیمومت)؟
بدیهی است جواب به این سئوال در واقع جواب به سئوال چه کسانی نمی توانند قیم باشند (شرایط قانونی قیم) نیز است.

مادر تا زمانی که شوهر نکرده است و داشتن صلاحیت برسایر بستگان محجور برای قیمومت اولویت دارد.

درصورت محجور شدن زن، شوهر او در صورت داشتن صلاحیت بر سایر نزدیکان و بستگان زن اولویت دارد ( قیم همسر).

در نبود اشخاص مذکور ( مادر- شوهر) سایر بستگان محجور با داشتن صلاحیت بر سایرین مقدم هستند.

کسانی که محکوم قطعی به سرقت، کلاهبرداری، اختلاس، ورشکستگی، تجاوز، جرایم منافی عفت، جنایت علیه اطفال شده و یا معروف به فساد اخلاق باشند، نباید به عنوان قیم منصوب شوند؛ همچنین قیم یا اقوام درجه یک قیم نباید با محجور پرونده مالی و غیرمالی دردادگاه داشته باشند.

اهم وظایف و اختیارات قیم
قیم نماینده قانونی شخص محجور است پس مواظبت ازکلیه امورمالی محجور با قیم است.

قیم بایستی قبل از هر اقدامی لیست کامل اموال و دارایی بالقوه و بالفعل محجور(صغیر) مجنون (غیرررشید) رابه دادسرای امورسرپرستی ارائه کند. درصورت پنهان کاری تعمدی ازقیمومت عزل خواهد شد.

قیم باید لااقل هریک سال یک بار شرح اقدامات مالی خود را به دادسرای سرپرستی اعلام کند.

هرگاه قیم درحفظ اموال شخص محجور دچار تقصیر و خسارتی وارد شود مسئول جبران خسارت است ولی اینکه خسارت توسط خود قیم وارد نشده باشد.

قیم به عنوان نماینده قانونی نمی تواند در دادگاه یا دادسرا پرونده مربوط به محجور را صلح خاتمه دهد، مگر با تصویب دادسرای امور سرپرستی هرگاه قیم زن باشد و شوهر کند بایستی به دادگاه (دادسرای امورسرپرسی) اعلام کند؛ در صورت عدم اعلام، این موضوع می تواند از علل عزل او باشد.

زن بدون اجازه شوهر نمی تواند قبول قیمومت کند.

مراحل و مدارک لازم برای قیم شدن
درخواست اولیه در حال حاضراز طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیست، بلکه بایستی توسط وکیل دادگستری یا هرذی نفع و مطلعی به دادسرای محل اقامت محجور (امورسرپرستی)مراجعه و تشکیل پرونده نمود، انجام پذیرد.

مدارک لازم برای قیم شدن صغیر فاقد ولی قهری
شناسنامه وکارت ملی قیم متقاضی
گواهی فوت پدرکودک
گواهی فوت پدربزرگ پدری یا شناسنامه باطل شده او و یا گواهی حصر وراثت
شناسنامه و کارت ملی فرزند (صغیر)
مدت صدور حکم قیمومت (تعیین قیم) از ابتدا تا انتها چقدر است؟
برای نصب قیم برای صغیر فاقد ولی قهری در حال حاضر حدود ۲ ماه و برای نصب قیم برای سفیه یا مجنون در ابتدا بایستی حجر اثبات گردد و بعد از آن درخواست قیم شدن داد که حدود چهار الی پنج ماه است.

ضمنا برای درخواست حجر و قیمومت مجنون یا سفیه نیازمند گواهی از یک پزشک متخصص مغز و اعصاب یا اعصاب و روان یا کارت بهزیستی معلولیت ذهنی نیاز است.

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر