نقش وکیل در استرداد جهیزیه

دعوی استرداد جهیزیه ونقش وکیل دادگستری در آن

نقش وکیل در استرداد جهیزیه

یکی از رسومات بسیاری از خانواده های ایرانی این است که زن (زوجه) با توجه به ثروت خود و یا خانواده اش تمام یا بخشی از اثاث مورد نیاز زندگی را همراه خود به خانه همسرش (زوج) می برد.

همانطور که می دانید دختر به اندازه نصف پسر ارث می برد، اما دادن جهیزیه به دختر تا حدی باعث می شود که این قانون به تعادل برسد.

متاسفانه بعضی از خانم ها و آقایان در کشور ما هنوز برداشت صحیحی از کلمه جهیزیه ندارند.

جهزیه آوردن زن، هرگز به این معنا نیست که حق مالکیت وی بر آن جهیزیه ساقط شده است بلکه مرد تنها می تواند در چارچوبی که عرف تعیین کرده از آن اسباب و اثاثیه (جهیزیه) استفاده کند.

جهیزیه نوعی اباحه تصرف (اجازه استفاده دادن) است و هیچ گونه حقی مالکیتی برای مرد (زوج) ایجاد نمی کند؛ بنابراین، هرگاه زن دوست داشته باشد، می تواند جهیزیه خود را به فرد دیگری واگذار و یا آن ها را به خانه پدرش منتقل کند.

اثبات مالکیت زن بر جهیزیه
اولین گام در دعاوی استرداد جهیزیه، وجود اسناد و مدارکی است که بتواند مالکیت زن را بر اموالی که قصد استرداد آن را دارد ثابت کند.

اما گاهی ممکن است در این میان اختلافی به وجود بیاید که باید به کمک ماده ۹۳ قانون اجرای احکام مدنی آن را حل کنیم. اما این ماده ی قانونی چه می گوید؟

از اموال منقول موجود در محل سکونت زوجین آن چه معمولا و طبق عادت مورد استفاده اختصاصی زوجه باشد متعلق به زوجه و آنچه مورد استفاده اختصاصی زوج باشد متعلق به زوج خواهد بود و سایر اموال با توجه به مقررات این قانون، میان زوجین مشترک محسوب می شود، مگر اینکه خلاف آن ثابت گردد.

اما دو نکته مهم…

نکته اول: اگر زوجه از وضع مالی خوبی برخوردار باشد و تمام اثاث منزل را وی به خانه مرد برده باشد و همچنین زمان زیادی از نکاح زوجین نگذشته باشد، این مرد است که باید مالکیت خود بر اموال را ثابت کند.
نکته دوم: اگر زوجه از خانواده ثروتمندی نباشد و دعوای استرداد در مورد اشیاء گران قیمتی باشد که زوجه در حالت عادی توانایی خرید آن را ندارد و همچنین زمان زیادی از نکاح زوجین گذشته باشد، این زوجه است که باید مالکیت خود بر اشیاء مورد نظر را ثابت کند.
اما یک سوال: اگر همسر من مالی را در صندوق یا اتاق مخصوص خود قرار دهد آیا می تواند ادعای مالکیت کند؟

اگر کسی مالی را در صندوق و یا اتاق مخصوص خود نگهداری کند، باید او را به عنوان مالک در نظر گرفت و طرف مقابل را به عنوان مدعی، مهر تایید این پاسخ هم ماده ۳۵ قانون مدنی است.

طبق این ماده، تصرف به عنوان مالکیت، دلیل مالکیت است، مگر اینکه که خلاف آن ثابت گردد.

در استرداد جهیزیه، اگر مالی مورد استفاده اختصاصی یکی از زوجین قرار گیرد، قدرت تصرف وی برای مال مورد نظر از همسر خود بیشتر است.

اکنون تصور کنید اموالی وجود دارند که نه در تصرف یکی از زوجین است و نه عرفا متعلق به یکی از آنهاست، پس تکلیف چیست؟

در این شرایط پس از اینکه هریک از زوجین طبق مقررات خاصی قسم خوردند، مال مورد نظر به طور مساوی بین هریک از آن ها تقسیم می شود، اما اگر یکی از زوجین حاضر به قسم خوردن نباشد ادعای او رد شده و مال مورد نظر به طرف مقابل می رسد.

سیاهه چیست؟
اگر زن از شوهر خود مبنی بر وجود اموال و ارائه آن رسید داشته باشد، در اصطلاح فقهی به آن رسید، سیاهه جهیزیه گفته می شود.

اگر سیاهه جهیزیه موجود نباشد (استرداد جهیزیه بدون سیاهه):
اگر زوجه فاکتورهای معتبر خرید، قبض (یا قبوض) ارائه شده توسط ماشین های حمل جهیزیه به نشانی منزل مرد و یا شهادت شهود را در اختیار داشته باشد، می تواند با استناد به این اسناد دعوای خود را مطرح کند.

توصیه می کنم جهت جلوگیری از خرابی جهیزیه خود، حتما با یک وکیل استرداد جهیزیه مشورت کنید تا هرچه سریعتر بتوانید جهیزیه خود را برگردانید.

اگر سیاهه جهیزیه موجود باشد (استراداد جهیزیه با سیاهه):
کم حاشیه ترین روش استرداد جهیزیه همین روش است.

گرچه این روش هم زیره کاری های قانونی خاص خود را دارد اما با این حال مشکلات کم تری ایجاد می کند.

در صورتی که سیاهه با امضای زوج در اختیار زوجه باشد، جهت استرداد جهیزیه باید دادخواستی با خواستۀ استرداد جهیزیه تنظیم شود و تقدیم دادگاه های دارای صلاحیت شود.

وجود یا بقاء عین (جهیزیه از بین نرفته باشد):
داشتن قبض رسید جهیزیه ازدواج، به تنهایی برای مطالبه کافی نخواهد بود بلکه زن باید ثابت کند که جهیزیه در منزل مرد باقی است.

همانطور که قبلا نیز گفته شد، جهیزیه ای که زن به منزل مرد می برد به معنی اباحه تصرف (اجازه استفاده دادن) و استفاده مشترک از این اموال است.

بنابراین جهیزیه زوجه در منزل مرد به صورت یک امانت است و مرد در قبال خرابی و یا تلف شدن آن جهیزیه هیچ مسئولیتی به عهده نخواهد داشت جز در صورت تعدی و تفریط مرد در استفاده از آن جهیزیه (مثلا مرد ظرفی را بشکند).

شاید تصور شود این که خلاف امانت نگهداری است یا به عبارتی نوعی خیانت در امانت است، اما اشتباه نکنید، خیانت در امانت در شرایط و کارهایی معنا پیدا می کند که استرداد (بازگرفتن) در آن ها شرط شده باشد، اما در ازدواج معمولا شرط استراد جهیزیه وجود ندارد؛ بنابراین نمی توان مرد را هم خائن به امانت دانست.

برای حفظ حقوق زن، در صورتی که زوجه نسبت به تلف و یا بقای جهیزیه خود شک داشته باشد، فرض می شود که اموال موجود است و در صورتی که مرد ادعا کند اموال تلف شده است باید به عنوان مدعی این موضوع را ثابت کند.

درخواست تامین خواسته
به زبان ساده تامین خواسته یعنی توقیف کردن اموال؛ بنابراین زن می تواند هم زمان یا قبل و یا بعد از دادخواست اصلی، درخواست دهد تا اموال را توقیف کنند تا به این ترتیب خواسته دعوا تامین شود.

شکایت کیفری فروش مال غیر
طبق قانون، شوهر به هیچ وجه اجازه فروش جهیزیه زن را ندارد؛ چرا که این جهیزیه متعلق به زن است و مرد فقط تا بقای زندگی مشترک حق دارد تا از این جهیزیه استفاده کند، اما گاهی اوقات اتفاق می افتد که تعدادی از مردان، جهیزیه همسر خود را به دلایل مختلف نظیر اعتیاد و … می فروشند.

با فروش جهیزیه مرد مسئول جبران خسارت و برگرداندن عین، مثل یا قیمت آن می باشد و برای این موضوع نیازی به ارائه دادخواست حقوقی نیست.

همچنین باید بدانید که، در صورت فراهم شدن شرایط قانونی ممکن است مرد به اتهام جرم فروش مال غیر نیز تحت تعقیب قرار گیرد.

اگر شما به عنوان یک خانم بخواهید با شکایت کیفری، موضوع فروش مال غیر را پیگیری کنید، باید در دادسرای محل وقوع جرم یعنی دادسرایی که اموال در آن منطقه به فروش رفته است شکایت کنید.

جواهرات را نمی توان به عنوان جهیزیه در نظر گرفت؛ بنابراین استرداد جهیزیه در این مورد مردود است، حتی اگر در سیاهه جواهرات به عنوان جهیزیه قید شده باشند.

در پایان باید عنوان نمود که وکیل دادگستری استرداد جهیزیه با توجه به ریزه کاری های خاصی که این نوع از دعاوی دارند، باید از دانش و تجربه بالایی برخوردار باشد.

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر