نحوه محاسبه نفقه زن

نفقه زن را چگونه محاسبه می کنند؟

نحوه محاسبه نفقه زن


نفقه یکی از مهمترین حقوق مالی زن در زندگی مشترک است که مرد در صورت تجمیع شرایط، موظف به پرداخت نقدی و غیر نقدی آن خواهد بود.

این حق صرفا در عقد نکاح دائم جریان می یابد و مشمول عقد ‌موقت نمی گردد، اما می توان پرداخت نفقه را به‌عنوان یکی از شروط ضمن عقد موقت ذکر نمود و مرد را ملزم به پرداخت آن در صورت تمکین زن دانست.

حال سوالی که مطرح می گردد این است که نفقه چیست و نحوه محاسبه نفقه زن چگونه است؟

نفقه چیست؟
تعریف نفقه به صورت کلی و با ذکر برخی از مصادیق در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی آمده است.

بر طبق این قانون نفقه عبارت است از:

همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث ،منزل، هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه‌ نقصان یا مرض.

فراهم نمودن این شرایط با توجه به ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی که برگرفته از متون شرعی و فقهی دین اسلام است بر عهده مرد خواهد بود.

همانگونه که در ماده ۱۱۰۷ مشخص شده است میزان نفقه از یک زن نسبت به زنان دیگر متفاوت است و مشمول خدمات مختلفی می گردد.

پرواضح است که مبلغ نفقه نیز متفاوت بوده و برای محاسبه آن باید از قوانین بخصوصی پیروی کرد.

ابتدا باید شرایط استحقاق زن به دریافت نفقه را بیان کنیم.

شرایط دریافت نفقه
ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی مهمترین ماده ای است که در خصوص نحوه محاسبه نفقه زن می توان به آن رجوع کرد.

بر طبق این ماده هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.

وظایف زناشویی در علم حقوق با عنوان تمکین خاص و تمکین عام شناخته می شود.

به نظر می رسد دریافت نفقه مشمول تمکین عام بوده و صرفا تمکین خاص را در بر نمی گیرد.

تمکین عام به تمامی وظایف یک زن در زندگی مشترک اشاره می کند که شامل خانه داری، بچه داری و همسرداری به نحو مناسب و قابل قبول از طرف عرف است اما تمکین خاص صرفا به روابط زناشویی اشاره دارد.

ناگفته نماند که عدم انجام امور زندگی که بر عهده‌ زن مقرر شده است در کیفیت روابط جنسی نیز تاثیر گذار بوده و بنابراین می توان مرد را محق به عدم پرداخت نفقه در صورت عدم تمکین عام از جانب زن دانست.

چنین زنی در علم‌حقوق به عنوان ناشزه شناخته می شود و بهره گیری او از حق نفقه مستلزم فرمانبرداری و اطاعت از مرد در حد عرف و قانون است.

ناگفته نماند که زن پس از ایام نشوز و آغاز فرمانبرداری، نمی تواند مبلغی با عنوان نفقه در ایام نشوز از مرد درخواست کند.

دادخواست حقوقی مطالبه نفقه و شکایت کیفری ترک انفاق
با توجه به ماده ای ۱۱۱۱ قانون مدنی زن می تواند در صورت خودداری مرد از پرداخت نفقه به دادگاه مراجعه کرده و در آنجا دادخواست حقوقی مطالبه نفقه یا شکایت کیفری ترک انفاق تنظیم نماید. این ماده بیان می کند:

زن می تواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه به محکمه رجوع کند؛ در این صورت محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد.
مسئله‌ای که باید مطرح گردد این است که اگر زن جهت دریافت حق نفقه گذشته به دادگاه مراجعه کند، باید دادخواست حقوقی تنظیم کرده و در دادگاه حقوقی اقامه دعوی کند اما اگر زن قصد دریافت نفقه حال را داشته باشد می تواند از طریق دفاتر خدمات قضایی به دادگاه کیفری مراجعه کرده و در آنجا برگه شکواییه با موضوعیت ترک انفاق کیفری از جانب همسر را تنظیم کند.

نکته: زن جهت پیشگیری از برخی مسایل زناشویی می تواند برای نفقه حال نیز به دادگاه حقوقی مراجعه کرده و به این صورت عدم درخواست خود مبنی بر عدم حبس همسر در صورت محکومیت را نیز ابراز کند.

عدم استطاعت مالی مرد جهت پرداخت نفقه
شاید تصور کنید در این صورت دادگاه زن را ملزم به رعایت شرایط زندگی و مدارا با همسر خود می کند. خیر!

چنین امری به وقوع نمی پیوندد، مگر در حد نصیحت و داوری میان زوجین.

مرد حتی در صورت عدم استطاعت مالی نیز موظف به پرداخت نفقه ای معادل با آن چه که زن شایستگی آن را دارد خواهد بود، اما اگر مرد توان پرداخت مبلغ مورد نظر را نداشته باشد می تواند به دادگاه مربوطه دادخواست اعسار خود را تحویل نموده و مبلغ مورد نظر را تقسیط نماید.

اگر حتی توان پرداخت نفقه به صورت تقسیط را نیز نداشته باشد دادگاه اموال، حقوق، دستمزد و سرمایه وی را تحت نظر خواهد داشت تا از محل آن ها نفقه زن را در زمان مناسب پرداخت کند.

اعسار مطلق یکی از دلایل موجه برای پذیرش دادخواست طلاق از جانب زن و توسط دادگاه خواهد بود.

اگر مردی با وجود استطاعت مالی از پرداخت نفقه زن امتناع کند عمل وی در زمره‌ جرائم بر ضد حقوق و تکالیف خانوادگی جرم انگاری شده و بر طبق ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی از سه ماه و یک روز تا ۵ ماه حبس محکوم خواهد شد.

تعیین میزان نفقه با توافق طرفین
یکی از متداول‌ترین شیوه‌های تعیین میزان نفقه زن توسل به توافق طرفین است.

در این خصوص دادگاه شرایط لازم جهت گفت‌وگوی زوجین را فراهم نموده و به آنها اجازه می‌دهد در خصوص مخارج زندگی زن و انتظارات وی از جنبه های مادی زندگی مشترک سخن بگویند.

آنها همچنین می‌توانند در زمینه‌های دیگر نیز به توافق رسیده و توافق خود را به دادگاه گزارش دهند.

به عنوان مثال پیش از ارائه دادخواست اعسار توسط مرد در خصوص تقسیط مبلغ نفقه با یکدیگر توافق نموده و فشار مالی قرار گرفته بر دوش مرد را کاهش دهند.

نحوه محاسبه نفقه زن
در مورد نحوه محاسبه نفقه زن باید عنوان نمود بر طبق دکترین حقوق نحوه محاسبه نفقه زن با توجه به وضعیت زندگی، شئونات خانوادگی و وضعیت عمومی جامعه و نیازهای زن در زندگی مشترک تعیین می گردد.

در این خصوص حتی میزان زیبایی ظاهری زن، میزان تحصیلات و سن وی نیز در نظر گرفته می شود.

این کارشناسی برای زنانی که در خانواده هایی با وضعیت مالی ضعیف به دنیا آمده و رشد کرده اند در اغلب موارد شامل نیازهای ضروری می‌گردد، اما برای زنانی که در خانواده های مرفه بوده اند مشمول بسیاری از امکانات تفریحی و رفاهی نیز می گردد.

البته بعضا" موارد دیگری در محاسبه میزان نفقه زن ملاک است که پیشنهاد میگردد در این موارد از مشورت وکلای دادگستری بهره جویید.

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر